Στα πλαίσια του κύκλου εκλαϊκευτικών διαλέξεων του τμήματος Φυσικής ΑΠΘ, ανακοινώνουμε την τέταρτη ομιλία για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027. Οι λεπτομέρειες της ομιλίας είναι:
Τίτλος: ΑΤΟΜΑ και ΚΕΝΟ, από την Αρχαία Φυσική Φιλοσοφία στη Νεότερη Επιστήμη
Ομιλητής: Αναστάσιος Λιόλιος, Ομότιμος Καθηγητής, Τμήμα Φυσικής ΑΠΘ
Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026,
ώρα: 19:30-20:30
Αίθουσα Διαλέξεων Α31, Τμήμα Φυσικής ΑΠΘ
Περίληψη ομιλίας:
Οι φυσικοί φιλόσοφοι της αρχαιότητας αναζήτησαν μια ενιαία πρωταρχική ουσία του κόσμου, με τον Λεύκιππο και τον Δημόκριτο να εισηγούνται την ατομική θεωρία. Θεώρησαν ότι ο κόσμος αποτελείται από υλικά σωματίδια και κενό χώρο, έδωσαν δηλαδή οντολογική υπόσταση στο κενό. Η σύγχρονη φυσική αποκάλυψε ότι αυτός ο «κενός χώρος» είναι πολύ πιο δυναμικός, ζωντανός και δημιουργικός, αποτελώντας την ίδια τη μήτρα της ύλης και της ενέργειας.
Αργότερα, ο Επίκουρος αποδεχόμενος την ατομική θεωρία την εμπλούτισε με μια σημαντική καινοτομία. Εισήγαγε την έννοια της «παρέγκλισης» των ατόμων, προσθέτοντας μια υλική βάση για το τυχαίο και το απρόβλεπτο. Με τον τρόπο αυτό, θεμελίωσε τη δυνατότητα των ανθρώπινων επιλογών, τη δημιουργικότητα, την ελευθερία μέσα στη φυσική πραγματικότητα, το απρόβλεπτο της Ιστορίας.
Κατά τον 20ό αιώνα, η σύγχρονη επιστήμη ανέτρεψε τον αυστηρό ντετερμινισμό. Η αρχή της αβεβαιότητας του Heisenberg και η θεωρία του χάους απέδειξαν ότι η απροσδιοριστία αποτελεί ενδογενές χαρακτηριστικό της φύσης, καθιστώντας το μέλλον μη προκαθορισμένο. Το τυχαίο δεν οφείλεται στην «άγνοια» του ανθρώπου για τα αίτια, αλλά είναι ένα ενδογενές χαρακτηριστικό της φύσης. Χωρίς αυτό, ο κόσμος θα ήταν στατικός και απόλυτα προβλέψιμος.
Από την άλλη, η σχέση ανάμεσα στο κενό των αρχαίων ατομικών φιλοσόφων (Λεύκιππος, Δημόκριτος, Επίκουρος) και τις σύγχρονες αντιλήψεις για αυτό της κβαντικής φυσικής και της γενικής σχετικότητας, αποτελεί μια από τις πιο γοητευτικές ιστορικές διαδρομές της ανθρώπινης σκέψης.
Επισυνάπτεται και η αφίσα της ομιλίας.
Μπορείτε να ενημερώνεστε από την ιστοσελίδα:
https://people.auth.gr/voikonomou/
Για να μπείτε σε λίστα ενημερώσεων μπορείτε να στείλετε e-mail στο e-mail:
eklaikeytikesauth@gmail.com
Η ομιλία θα μεταδοθεί ζωντανά κ από τον ακόλουθο zoom σύνδεσμο.
https://authgr.zoom.us/j/7369298064
Meeting ID: 736 929 8064
304322
